Aangezien 90 procent van de internationale handel over de wereldzeeën wordt vervoerd, zijn maritieme veiligheid en stabiele scheepvaartroutes van cruciaal belang. Volgens de actuele Safety and Shipping Review van Allianz Commercial zijn incidenten zoals de blokkade en gemelde mijnlegging van de Straat van Hormuz de recentste in een reeks verstoringen die de scheepvaart hebben beïnvloed. Zij markeren de overgang naar een 'nieuwe maritieme orde', die wordt gekenmerkt door toenemende veiligheidsrisico's langs strategische zeeroutes. Ingewikkelde handelsroutes worden onderbroken, de algemene onzekerheid en de risicopremies stijgen en de focus verschuift naar veerkracht boven pure kostenefficiëntie.
Naast geopolitieke onzekerheid blijven traditionele risico's voor de scheepvaartbranche een belangrijk thema - hoewel het aantal totale verliezen van schepen en gemelde ongevallen de afgelopen jaren verder is afgenomen. Machineschade of -uitval en branden zijn daarbij de belangrijkste oorzaken van schade en leiden tot aanzienlijke economische en verzekerde verliezen. 'Onze analyse toont aan dat de scheepvaartbranche de afgelopen jaren aanzienlijke vooruitgang heeft geboekt op het gebied van maritieme veiligheid. Tegelijkertijd heeft zij echter een fundamentele verandering doorgemaakt - van decennia van relatieve stabiliteit naar een steeds complexer en volatieler milieu. Het conflict in het Midden-Oosten en de sluiting van de Straat van Hormuz zijn slechts de recentste in een reeks ernstige verstoringen die reders en vrachtbedrijven hebben getroffen. Veerkracht, geopolitiek en efficiëntie moeten in een steeds onvoorspelbaardere wereld worden uitgebalanceerd, waarin de kosten van onzekerheid de scheepvaartbranche opnieuw vormgeven', zegt Thomas Lillelund, CEO van Allianz Commercial.
Geopolitieke onzekerheid wordt het grootste risico voor de scheepvaartbranche
Het conflict in het Midden-Oosten heeft het verkeer in de Straat van Hormuz, een centrale wereldwijde route voor de oliehandel, tot stilstand gebracht. Gegevens van Allianz Research tonen aan dat er ongeveer 1.150 geladen schepen (meer dan 100 Groot Tonnage (GT)*) met een geschatte scheeps- en vrachtwaarde van ongeveer 125 miljard Amerikaanse dollar, een volume van 29 miljoen GT en 20.000 zeelieden in de Perzische Golf wachten om de passage te kunnen doorkruisen na de recente diplomatieke doorbraken. Dit onderstreept het structurele belang van maritieme knooppunten en hun centrale rol voor scheepvaart en internationale handel. Tegelijkertijd verduidelijkt het de aanzienlijke verstoringen van de scheepvaart en de psychische belasting voor die zeevarenden die maandenlang aan boord van het gevaar van aanvallen zijn blootgesteld.
Zeeverzekeringen waren tijdens het gehele conflict beschikbaar, zij het tegen hogere premies voor casco- en vrachtdekkingen. Voor reders lag de eigenlijke uitdaging echter minder in verzekeringskwesties, maar veeleer in het risico voor bemanning en schepen in het conflictgebied. Zelfs als de overeenkomst tussen de Verenigde Staten en Iran standhoudt en de Straat van Hormuz weer wordt geopend, zijn er stevige garanties voor een veilige doorgang nodig. Dit omvat de betrokkenheid van de internationale gemeenschap, vooral als het verkeer weer het niveau van 140 schepen per dag van vóór de oorlog moet bereiken. 'We zien een groeiende onzekerheid rond scheepvaartroutes. Elk soort incident - een conflict, een pandemie of een gestrand schip - kan mogelijk een aanzienlijke verstoring van de scheepvaart en de toeleveringsketens veroorzaken. De gebeurtenissen in het Midden-Oosten hebben grotere gevolgen gehad, dan velen hadden verwacht. De sluiting van de Straat van Hormuz creëert een gevaarlijk precedent en roept vragen op over de lange termijn toekomst van andere kritieke knelpunten. Het is duidelijk: we moeten een prijs betalen voor onzekerheid - met een verschuiving van Just-in-time- naar Just-in-case-toeleveringsketens en een sterkere prioritering van veerkracht boven kostenefficiëntie', zegt kapitein Rahul Khanna, Global Head of Marine Risk Consulting bij Allianz Commercial.
Aantal totale verliezen en incidenten op zee daalt ondanks tegenwind voor de branche
Het actuele rapport toont aan dat in de afgelopen tien jaar meer dan 900 totale verliezen zijn gemeld (schepen van meer dan 100 GT). Tussen 2016 en eind 2020 waren het er 555, gemiddeld 111 per jaar. Dit aantal daalde tussen 2021 en eind 2025 naar 350, gemiddeld 70 per jaar. Dit is een daling van 37 procent vergeleken met de voorgaande vijfjarige periode en weerspiegelt het positieve effect van een verhoogde focus op veiligheidsmaatregelen. Voor 2025 werden 43 totale verliezen gemeld, waarvan meer dan 30 schepen van meer dan 500 GT.
Wereldwijd daalde het aantal scheepvaartincidenten vorig jaar met ongeveer 16 procent (2.818 in 2025 tegenover 3.353 in 2024). Het oostelijke Middellandse Zee en de Zwarte Zee regio noteerde het hoogste aantal (622), gevolgd door de Britse Eilanden (619), waar ook de meeste incidenten van de afgelopen tien jaar optraden. Machineschade of -uitval was wereldwijd de belangrijkste oorzaak van scheepvaartincidenten en maakte meer dan de helft uit (1.505), gevolgd door scheepsbotsingen (260). Branden op grote schepen, waaronder containerschepen en autotransporteurs, blijven een probleem. In 2025 werden meer dan 200 incidenten gemeld - minder dan in 2024, maar nog steeds het op één na hoogste aantal van het afgelopen decennium, met ten minste negen gemelde totale verliezen.
De toenemende grootte van schepen drijft de trend naar hogere schadeclaims, waarbij reders en ladingbetrokkenen verliezen of uitgaven delen om de hele onderneming in noodgevallen te redden. Zulke claims zijn doorgaans complex en hoog. Bijdragen ter dekking van verliezen kunnen oplopen tot 50 procent van de vrachtwaarde - wat bijvoorbeeld bij een schip met enkele duizenden elektrische auto's aan boord gemakkelijk meer dan 100 miljoen Amerikaanse dollar kan bedragen. 'Verzekeringsmarkten reageren snel op crises. De eigenlijke uitdaging voor bedrijven is te begrijpen hoe risico's met elkaar verbonden zijn. Daarom zijn veerkracht en risicomanagement net zo belangrijk als klassieke verzekeringsbescherming. De scheepvaartsector staat voor turbulente tijden - niet alleen vanwege geopolitieke instabiliteit, maar ook door traditionele casco- en machinerisico's, waarbij we verder stijgende schadevergoedingen zien. Onze rol als verzekeraar is om onze klanten zowel als risicodrager als partner bij het opbouwen van veerkracht te ondersteunen. Zo minimaliseren we risico's voordat ze een schadevol evenement worden', zegt Justus Heinrich, Global Product Leader Marine Hull bij Allianz Commercial.
*Meer details over de analyse en de onderliggende veronderstellingen zijn te vinden in het rapport.