Geplande hervatting van commerciële walvisvangst: Volgens mediaberichten bereidt IJslands enige gewone vinvisbedrijf zich na twee jaar pauze voor op de jacht op vinvissen.
Tot 209 vinvissen en 217 dwergvinvissen kunnen in 2026 worden gedood: De huidige, zelf opgelegde quota maken de dood van meer dan 2.000 walvissen binnen vijf jaar mogelijk - zonder verdere politieke beslissing.
Walvisvangst in Europese wateren ondanks wereldwijd verbod: Volgens berichten is Noorwegen al begonnen met het jachtseizoen, met tot nu toe aanzienlijk hogere vangstcijfers dan vorig jaar.
Na jaren van hoop dat IJsland de commerciële walvisvangst definitief zou beëindigen, wordt nu gemeld dat de vloot zich voorbereidt op een hervatting van de jacht.
Na meerdere onderbroken en gemiste seizoenen kan de walvisvangst elk moment worden hervat, omdat de bestaande vijfjarige vergunningen (2025 - 2029) geen verdere politieke beslissing vereisen.
Deze zelf opgelegde vangstquota staan de jaarlijkse dood van 209 vinvissen en 217 dwergvinvissen toe.
OceanCare veroordeelt deze plannen scherp en roept de IJslandse regering op om alle voorbereidingen voor de commerciële walvisvangst onmiddellijk te stoppen en bestaande vergunningen in te trekken.
Mark Simmonds, Hoofd Wetenschap bij OceanCare, zegt:
"De beslissing van het walvisvangstbedrijf om de jacht te hervatten - ondanks de ontwikkelingen van de afgelopen jaren in het land, waaronder het feit dat inmiddels meer dan 50 procent van de bevolking zich tegen walvisvangst uitspreekt - is diep teleurstellend. Commerciële walvisvangst is een achterhaalde en niet te rechtvaardigen praktijk. Het doden van walvissen in de 21e eeuw om commerciële redenen is noch noodzakelijk noch acceptabel - vooral gezien de ernstige en onopgeloste dierenwelzijnsproblemen."
Nicolas Entrup, Hoofd Internationale Samenwerking bij OceanCare, voegt toe:
"Walvissen worden vandaag de dag met talrijke bedreigingen geconfronteerd. Zijn wij mensen echt zo koppig dat we de praktijk niet eens kunnen beëindigen die totaal onnodig, wreed en zinloos is? De commerciële walvisvangst is in strijd met internationale afspraken, bedreigt reeds bedreigde walvispopulaties en veroorzaakt aanzienlijk leed. IJsland moet beter doen - en wij zijn ervan overtuigd dat de meerderheid van de IJslandse bevolking daar ook zo over denkt."
Wereldwijd walvisjachtverbod wordt ondermijnd
Terwijl wereldwijd inspanningen toenemen om de bescherming van de zee uit te breiden en het verlies aan biodiversiteit tegen te gaan, ondermijnt de mogelijke hervatting van de commerciële walvisjacht centrale internationale verplichtingen - vooral het moratorium dat is ingesteld door de Internationale Walviscommissie (IWC).
Ondanks het sinds 1986 geldende internationale verbod op commerciële walvisjacht, zet IJsland de walvisvangst voort door een voorbehoud te maken tegen het moratorium en commerciële jacht uit te voeren, met name op vinvissen. Hun vlees wordt voornamelijk naar Japan geëxporteerd.
Vergunningen maken uitgebreide walvisvangst mogelijk
In het kader van de huidige, zelf vastgestelde vijfjarige vergunningen heeft IJsland de jaarlijkse dood van 209 vinvissen en 217 dwergvinvissen toegestaan: theoretisch meer dan 2.100 dieren in de periode tussen 2025 en 2029. Vinvissen worden volgens de Rode Lijst van de IUCN als bedreigd beschouwd.
Tussen 2019 en 2021 vond er geen commerciële walvisvangst op vinvissen plaats in IJsland. In 2022 werden 148 dieren gedood, in 2023 nog eens 24. In de jaren 2024 en 2025 werd het jachtseizoen opgeschort.
Zolang de vergunningen echter van kracht blijven, is er geen verdere politieke beslissing nodig om de walvisvangst te hervatten - wat de huidige situatie bijzonder urgent maakt. Volgens berichten bereidt IJslands enige vinvisbedrijf, Hvalur hf., nu al zijn schepen voor op het komende zomerseizoen, terwijl de officiële vangstrecommendatie van het bevoegde instituut nog steeds ontbreekt.
De omvang van deze vergunningen illustreert het industriële karakter van de moderne walvisvangst, die onder meer wordt aangestuurd door exportmarkten - vooral in Japan. De binnenlandse vraag in IJsland is zowel voor vinvis- als dwergvinvlees laag.
Aanzienlijke dierenwelzijnsproblemen
Bij de commerciële walvisvangst worden harpoenen met explosieven gebruikt die de dieren onmiddellijk zouden moeten doden. In de praktijk gebeurt dat vaak niet.
Gegevens uit het IJslandse walvisjachtseizoen van 2022 laten zien dat 41 procent van de walvissen niet onmiddellijk stierf. De gemiddelde tijd tot de dood was 11,5 minuten. In individuele gevallen duurde het meer dan een uur voordat het dier stierf.
Nieuwe voorschriften uit 2023 zouden verbeteringen moeten brengen, bijvoorbeeld door eisen te stellen aan weersomstandigheden en zichtbaarheid. Deze worden echter als onvoldoende beschouwd om de fundamentele dierenwelzijnsproblemen van deze praktijk op te lossen.
De mogelijke hervatting van de walvisvangst in IJsland vindt ook plaats tegen de achtergrond van toenemende activiteiten in andere Europese wateren: volgens berichten is Noorwegen al begonnen met het walvisjachtseizoen. Drie schepen zijn daar in gebruik en tot begin deze week zijn al 45 dwergvinvissen gedood - in vergelijking met negen dieren op hetzelfde moment vorig jaar.
Mediacontact
Anton Mattmüller, Woordvoerder, OceanCare
amattmueller@oceancare.org
+43 681 106 19366