Er zijn bepaalde groepen die bijzonder getroffen worden - mensen die zich minder kunnen terugtrekken, die minder mogelijkheden hebben om af te koelen, legt Reutlinger uit. Sociaal achtergestelde wijken hebben vaak minder groenvoorzieningen, minder schaduwrijke plekken en een bouwstructuur die warmte vasthoudt. Daarnaast zijn er mensen die buiten werken of geen eigen woning hebben. De hitte, zo Reutlinger, maakt sociale ongelijkheden 'nog veel zichtbaarder'.
Stedelijke hitte-eilanden en het einde van het auto-model
Asfalt en beton warmen op en geven langzaam warmte af, waardoor steden zogenaamde 'hitte-eilanden' worden, waar de temperaturen aanzienlijk hoger zijn dan in de omgeving. Reutlinger ziet hierin het resultaat van decennialange stadsplanning die consequent op de auto was afgestemd: 'We hebben autosteden gebouwd. Nu merken we dat dit model zijn grenzen bereikt.' Het antwoord is een stadsontwikkeling die vanuit de mens vertrekt: groene gebouwen, ontharde gebieden, bruikbare groengebieden - niet alleen decoratief groen, maar plekken die schaduw bieden en ontmoeting mogelijk maken.
Hitte verandert het sociale leven - en vraagt om nieuwe antwoorden
Aanhoudende warmte over meerdere weken, zoals we die nu ervaren, leidt volgens Reutlinger tot terugtrekking, isolatie en eenzaamheid - paradoxaal genoeg precies dan, wanneer sociale verbondenheid bijzonder belangrijk zou zijn. Als reactie zijn zowel kortetermijnmaatregelen zoals koelplaatsen en geopende openbare gebouwen alsook langetermijnstadsvernieuwingsprojecten nodig. 'De externe omstandigheden dwingen ons, vragen te stellen die we in de afgelopen decennia onaangeroerd hebben gelaten.' Een voorbeeld uit zijn eigen onderzoek: In Basel – in de wijk St. Johann en Matthäus – begeleidt de Hogeschool voor Sociale Arbeid FHNW momenteel twee superblock- pilotprojecten, waarin straatruimten van het autoverkeer worden bevrijd en voor wijkleven worden opengesteld. 'De wijk leeft, mensen gebruiken de ruimten', meldt Reutlinger: een bemoedigende benadering voor een hittebestendige stad van de toekomst.
Interview over dit onderwerp
Aanvullende perspectieven op het thema hitte biedt het bijgevoegde interview met sociaalruimtelijk onderzoeker Christian Reutlinger. De inhoud van het interview en afzonderlijke uitspraken daaruit zijn vrij beschikbaar voor de media in het kader van berichtgeving.
Congres over dit thema
Hoe steden en wijken met de gevolgen van klimaatverandering kunnen omgaan, is ook het thema van het 8e Internationale Congres voor Sociale Arbeid en Stedelijke Ontwikkeling. Onder de titel 'Klimatrechtvaardigheid lokaal vormgeven' zullen op 10 en 11 september 2026 in Muttenz vragen over hitte, sociale rechtvaardigheid en toekomstbestendige stadsontwikkeling worden besproken.
Link naar congreswebsite
www.fhnw.ch/plattformen/tagungstadtentwicklung/
Contact
Fachhochschule Nordwestschweiz FHNW Hogeschool voor Sociale Arbeid Prof. Dr. Christian Reutlinger Professor voor Stad en Gezondheid bij het Instituut voor Sociale Planning, Organisatorische Verandering en Stedelijke Ontwikkeling en bij het Instituut voor Sociale Arbeid en Gezondheid Hofackerstrasse 30 4132 Muttenz T +41 62 975 24 54 M christian.reutlinger@fhnw.ch www.fhnw.ch/sozialearbeit Meer informatie op www.fhnw.ch
De Hogeschool voor Sociale Arbeid FHNW
De Hogeschool voor Sociale Arbeid FHNW met locaties in Olten en Muttenz is lokaal en regionaal verankerd, internationaal verbonden en breed erkend in haar prestaties in onderwijs en onderzoek. In haar onderzoeks- en ontwikkelingszwaartepunt 'Sociale Innovatie' analyseert, initieert en begeleidt zij innovatieprocessen in samenwerking en uitwisseling met de praktijk. Hiermee bevordert ze de professionalisering van de Sociale Arbeid en draagt ze aanzienlijk bij aan het begrip en de innovatieve aanpak van sociale problemen en maatschappelijke uitdagingen.
Meer informatie op www.fhnw.ch/hsa
Fachhochschule Nordwestschweiz FHNW
Dominik Lehmann
Hoofd Communicatie FHNW
Bahnhofstrasse 6
5210 Windisch
T +41 56 202 77 28
dominik.lehmann@fhnw.ch
www.fhnw.ch