FHNW - Hogeschool voor Sociale Arbeid: Ook kinderen en jongeren zijn slachtoffers van digitale seksueel getinte geweld

Zeer vaak zijn vrouwen slachtoffer van deze vorm van geweld, maar ook kinderen en jongeren worden er niet van gespaard. In de afgelopen jaren heeft het Instituut voor Kinder- en Jeugdzorg van de Hogeschool voor Sociale Arbeid FHNW verschillende onderzoeksprojecten over het onderwerp uitgevoerd. Dat digitale geweld ook kinderen en jongeren treft, heeft de co-leidster van het instituut, prof. dr. Rahel Heeg, in al deze projecten keer op keer vastgesteld: «Het thema is verweven in het leven van kinderen en jongeren – het is divers en breed en neemt een grote plaats in.»

Digitale seksueel getinte geweld is voor kinderen en jongeren alledaags. Dat hun leven zich ook in de digitale ruimte afspeelt, is voor hen dagelijkse realiteit. Het thema geweld neemt daarbij veel ruimte in. Kinderen en jongeren hebben daarbij richting en begeleiding nodig, weet Rahel Heeg: «Een van de grote moeilijkheden voor jongeren is om voor zichzelf duidelijkheid te krijgen over wat nog bij alledaags plagen hoort en waar de grens naar het onacceptabele ligt. Deze grens is niet duidelijk – hij is telkens anders, afhankelijk van de relatie, de situatie en het publiek». Zo vertelde een jongere dat er een foto van haar met kreungeluiden werd vergezeld en werd verspreid. De jongere was onzeker: Was dit nog grappig, ook al voelde het niet grappig? Ze had geen goede maatstaf om haar slechte gevoel te plaatsen. Pas de geschokte reactie van haar moeder bracht de jongere duidelijkheid.

Het verschillende waarnemen van volwassenen en jongeren in de omgang met seksualiteit maakt de zaak daarbij dubbel moeilijk: Terwijl volwassenen bijvoorbeeld waarschuwen voor het versturen van naaktfoto's, zijn dergelijke opnamen voor jongeren vaak een teken van vertrouwen, meldt Rahel Heeg.

Onzekerheid, schaamte en hun negatieve gevolgen. Bij al die onzekerheid komt de schaamte om over seksualiteit te spreken, weet Rahel Heeg. Bij digitaal seksueel getint geweld is de schaamte bijzonder groot; het is bijzonder belastend voor kinderen en jongeren wanneer seksueel getint materiaal over hen in omloop is: «Zelfs wanneer volwassenen al heel veel over de incidenten weten, kan er een andere grens zijn, waar de schaamte zo groot is dat jongeren er niet over kunnen praten. En dan kunnen ze uiteraard ook niet om ondersteuning vragen.» Wanneer het dan ook nog komt tot een digitaal misbruik dat breed toegankelijk wordt, bijvoorbeeld door publicatie op foto- of videoplatforms, is de situatie praktisch oncontroleerbaar. Kinderen en jongeren staan voor een voor hen verschrikkelijke situatie, die ernstige negatieve gevolgen voor hun welzijn kunnen hebben en tot een ernstige bedreiging kunnen leiden.

Grote behoefte aan bescherming en ondersteuning. In deze situatie hebben kinderen en jongeren dringend bescherming en ondersteuning nodig. Welke soort ondersteuning hen binnen het kinderverzorgingssysteem momenteel ten deel valt, daar is weinig over bekend: Momenteel zijn er nog geen bevindingen over langs welke wegen kinderen en jongeren ondersteuning kunnen krijgen of of ze daarbij mogelijk op hindernissen stuiten, zoals bagatellisering bij het opnemen van aangiften of gevallen van dader-slachtoffer-omkering.

Om deze leemte te vullen, voert het Instituut voor Kinder- en Jeugdzorg van de Hogeschool voor Sociale Arbeid FHNW de studie «Kinderbescherming en professionele ondersteuning bij seksueel getint online geweld in Zwitserland» uit, waarmee het bewustzijn voor het thema aangescherpt en de ondersteuningsmogelijkheden voor de getroffen kinderen en jongeren verbeterd moeten worden. Een behoefte aan actie is voorzien, vat Rahel Heeg de bevindingen tot nu toe samen: «Als het moeilijk is om over digitaal seksueel getint geweld te spreken, en je je schuldig voelt voor wat er is gebeurd, kun je nauwelijks om ondersteuning vragen. Hoe makkelijker het is om erover te spreken, en hoe minder schuldig je je voelt, hoe sneller je actief ondersteuning kunt zoeken.»

Contact
Hogeschool Noordwest-Zwitserland FHNW
Hogeschool voor Sociale Arbeid
Prof. Dr. Rahel Heeg
Co-Leidster Instituut Kinder- en Jeugdzorg
Hofackerstrasse 30
4132 Muttenz
T +41 61 228 59 57
rahel.heeg@fhnw.ch
www.fhnw.ch/sozialearbeit

De Hogeschool voor Sociale Arbeid FHNW De Hogeschool voor Sociale Arbeid FHNW met locaties in Olten en Muttenz is lokaal en regionaal verankerd, internationaal verbonden en in haar prestaties op het gebied van opleiding en bijscholing, onderzoek en dienstverlening breed erkend. In haar onderzoek- en ontwikkelingsfocus «Sociale Innovatie» analyseert, initieert en begeleidt zij innovatieprocessen in samenwerking en in uitwisseling met de praktijk. Daarmee bevordert zij de professionalisering van het sociaal werk en draagt zij wezenlijk bij aan het begrip en de innovatieve benadering van sociale problemen en maatschappelijke uitdagingen.

Redactionele toelichting: De beeldrechten liggen bij de respectieve uitgever. Beeldrechten: Getty Images/iStockphoto