Vrouwen zijn wereldwijd bijzonder getroffen door honger: Zij maken 60 procent van de mensen uit die onder voedselonzekerheid lijden. In Sub-Sahara-Afrika lijdt bovendien bijna 40 procent aan bloedarmoede. Voor meer voedselzekerheid zouden vrouwen en kleinschalige boerinnen toegang tot land nodig hebben. Maar vaak zijn vrouwen geen eigenaars van de percelen die zij bewerken. Volgens de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties (FAO) bezitten zij in ontwikkelingslanden slechts 15 procent van de landbouwgrond, omdat zij vanwege patriarchale systemen vaak geen land kunnen erven. Dit is ondanks het feit dat bijvoorbeeld in Guinee-Bissau meer vrouwen - 54 procent - landbouw bedrijven dan mannen.
Deze precaire situatie van landbezit blijft niet zonder gevolgen: vrouwen hebben nauwelijks toegang tot leningen om investeringen te doen - zoals het planten van fruitbomen - en zijn zo nog kwetsbaarder. Om hier verbetering in te brengen, ondersteunt SWISSAID bijvoorbeeld kleinschalige boerinnen in Guinee-Bissau met een gemeenschappelijk krediet- en spaarsysteem. Zo kunnen zij grond aankopen en hun voedselzekerheid verbeteren.
Tegen gendergerelateerd geweld
De bestrijding van geweld tegen vrouwen is eveneens een speerpunt bij SWISSAID, vooral in de landelijke gebieden van Colombia. Daar werden in 2025 meer dan 600 vrouwenmoorden geregistreerd. De projecten zijn erop gericht om dit geweld te voorkomen en structurele ongelijkheden af te bouwen. In geval van geweld vinden vrouwen ondersteuning in netwerken die zich inzetten voor de versterking van hun emancipatie.
Het project 'Vrouwen verheffen hun stem en strijden voor hun rechten' heeft als doel de participatie van vrouwen uit landelijke gebieden in het politieke, economische en sociale leven van hun gemeenschappen te verhogen door middel van trainingen en bewustmakingsmaatregelen. Sinds 2024 hebben meer dan 12.000 vrouwen aan trainingen over vrouwenrechten en leiderschapsvaardigheden deelgenomen, waardoor zij zich actief hebben kunnen inzetten in het politieke, economische en sociale leven van hun gemeenschap.
Een lange weg
Ondanks de geboekte vooruitgang belemmeren structurele ongelijkheden en de onvoldoende toegang tot middelen nog steeds de zelfbeschikking van vrouwen. De doelen die door de Verenigde Naties in het kader van de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling zijn vastgesteld, vooral doel 5 voor de verwezenlijking van gendergelijkheid, zijn nog lang niet bereikt.
'Vrouwen hebben toegang tot land, middelen, opleiding en bescherming tegen geweld nodig om duurzame voedselsystemen op te bouwen', eist Valentina Maggiulli, plaatsvervangende programmaleider en verantwoordelijke voor genderkwesties bij SWISSAID. 'Dit zijn onmisbare voorwaarden voor een rechtvaardigere wereld.'
De Verenigde Naties hebben 2026 uitgeroepen tot het Internationale Jaar van de Vrouwen van de Oogst, waarmee zij de centrale rol van de vrouwelijke boeren benadrukken, die een groot deel van het landbouwwerk verrichten en een essentiële bijdrage leveren aan de voeding van de wereldbevolking. Vrouwen zijn ook het hart van de voedselsystemen en in projecten van SWISSAID: vrouwenrechten, toegang tot middelen en zelfbeschikking voor vrouwen.
Foto's in bijlage: Vrouwen in Bambadinca Cossara en Ponta Nova in Guinee-Bissau. Fotocredits: Ricci Shryock/SWISSAID
Contactpersonen:
Valentina Maggiulli, Plaatsvervangend Programmaleider en Verantwoordelijke voor Genderkwesties
Tel: +41 (0)79 358 84 77, v.maggiulli@swissaid.ch
Thaïs In der Smitten, Media verantwoordelijke SWISSAID
Tel: +41 (0)77 408 27 65, media@swissaid.ch