Landbouwbeleid 2030 moet voedselzekerheid versterken en gezinnen van boeren perspectieven bieden

De Bondsraad wil in de herfst van 2026 de boodschap over landbouwbeleid vanaf 2030 ter consultatie indienen. Het bestuur van de Zwitserse Boerenbond (SBV) heeft zich verdiept in de huidige situatie en de noodzakelijke maatregelen in het volgende landbouwbeleid. De huidige cijfers laten zien: de landbouw zit op veel gebieden niet op schema. Vooral de voedselzekerheid is kritiek. De netto-zelfvoorzieningsgraad was in 2024 slechts 42 procent. Daarmee is de binnenlandse voorziening niet voldoende gewaarborgd. Daarom eist de SBV een duidelijke bevordering van de producerende landbouw evenals productievorderende maatregelen. Dit omvat bijvoorbeeld de uitbreiding van structuurverbeteringen. Nieuwe contraproductieve systemen zoals sturingsheffingen of aanvullende extensiveringsopdrachten wijst de SBV met alle kracht af.

Gebrekkige economische duurzaamheid

Bijzonder dringende maatregelen zijn ook nodig voor de economische en sociale situatie van de boerenfamilies. Lage inkomens, lange werktijden en hoge belastingen kenmerken de dagelijkse gang van zaken in veel bedrijven. De SBV eist een realistische beoordeling van de inkomensituatie en de versterking van de positie van de primaire productie op de markt. Hiervoor heeft ze een eigen pakket met talrijke concrete maatregelen samengesteld. Ongerechtvaardigde bezuinigingen in het landbouwbudget wijst ze daarom ook krachtig af.

Op milieugebied grotendeels op koers

Op milieugebied zijn de elementen van de opgeschorte AP 22+ reeds opgenomen en worden ze uitgevoerd. Vooral op het gebied van ecologische duurzaamheid hebben de boerenfamilies al grote verbeteringen bereikt: de risico’s bij het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen zijn gehalveerd, de biodiversiteitsgebieden vergroot en het aandeel van bijzonder diervriendelijke stallen toegenomen. Momenteel zijn er talrijke maatregelen in uitvoering om de uitdagende doelstellingen op het gebied van gewasbescherming en voedingsstoffen te bereiken. Tenslotte heeft de AP 2030 een duidelijke vereenvoudiging nodig. Minder administratie, vereenvoudigde controles en een stabiele geldigheidsduur van twaalf jaar zijn centrale voorwaarden voor planningszekerheid en vertrouwen. Het bestuur herinnert de autoriteiten en de Bondsraad ook aan de opdracht van het parlement: de AP 2030 moet geen puur landbouwbeleid zijn, maar een voedselbeleid. De hele waardeketen staat in de verantwoordelijkheid!

De opvattingen van de SBV over de afzonderlijke elementen van de AP 2030 zijn te vinden in dit infoblad.

Uitdagende situatie op de melkmarkt

Momenteel staat de hoge melkhoeveelheid in de belangstelling. De melkproducenten lijden onder de sterk gedaalde prijzen, die de productiekosten niet dekken. Het goede nieuws is dat de huidige productie geen structureel overschot is en de langetermijnperspectieven goed zijn. Het ligt vooral aan de combinatie van de optimale voeroogst in 2025, de hoge importdruk en afzetproblemen van Zwitserse kaas in het buitenland. Het bestuur heeft zich over de uitdagende situatie gebogen. Het roept de hele sector op om de nodige maatregelen te nemen om de tijdelijke crisis te beheersen. De melkveebedrijven zelf worden opgeroepen om de melkhoeveelheid te verminderen door vroege slacht van koeien, het voeden van kalveren en een geoptimaliseerde voeding. De verwerkende industrie wordt opgeroepen om de capaciteiten volledig te benutten om houdbare melkproducten te produceren en af te zien van iedere import van melk en melkproducten. Hetzelfde geldt voor de detailhandel, die via de import van buitenlandse kaas en andere melkproducten een grote invloed en daarmee verantwoordelijkheid heeft. Het bestuur van de Boerenbond roept de brancheorganisatie Melk op om alle actoren op te roepen en mee te helpen om de vernietiging van Zwitserse melk te voorkomen. Het verwacht van de Bondsraad op korte termijn aanpassingen aan het arrangement van de verwerkende industrie.

Vragen:

Michelle Schenk-Wyss Hoofd Landbouweconomie SBV 056 462 50 08

Loïc Bardet Hoofd Economie, Opleiding en Internationaal SBV Mobile 079 718 01 88

Michel Darbellay Hoofd Productie, Markten & Ecologie Mobile 078 801 16 91

www.sbv-usp.ch

Redactionele toelichting: De beeldrechten liggen bij de respectieve uitgever. Beeldrechten: von Schweizer Bauernverband (SBV)