De verschillende onderzochte parameters schetsen een genuanceerd beeld van de Zwitserse energietransitie in vergelijking met de 27 EU-lidstaten.
Hernieuwbare stroomproductie: Zwitserland voorop Bij de totale hernieuwbare stroomproductie per hoofd van de bevolking behaalt Zwitserland in 2025 de vijfde plaats. Alleen noordelijke landen en Oostenrijk presteren nog beter. Zwitserland profiteert hierbij in het bijzonder van de bestaande waterkracht, die meer dan de helft van de geproduceerde stroom in Zwitserland bijdraagt.
Zonne-energie-uitbreiding gaat goed vooruit en heeft potentieel Bij de zonne-energieproductie per hoofd van de bevolking behaalt Zwitserland in 2025 een nieuwe recordhoogte en bezet in vergelijking met Europa de tiende plaats, bijna gelijk met België. Daarmee verbetert het zich ten opzichte van het voorgaande jaar met één plaats. Deze ontwikkeling weerspiegelt de dynamische uitbreiding van zonne-energie in Zwitserland, die de afgelopen vijf jaar elk jaar met meer dan 1000 gigawattuur is gestegen, en in 2025 zelfs met 2000 gigawattuur in vergelijking met het voorgaande jaar. Toch heeft Zwitserland nog significant potentieel voor verdere uitbreiding: de per hoofdwaardes van verschillende noordelijker gelegen staten zijn hoger - ondanks dat daar de voor de zonne-energieproductie relevante zonnestraling lager is.
Windenergie bij de achterblijvers Een duidelijk ander beeld zien we bij de windenergie. De windenergieproductie in Zwitserland blijft op een laag niveau, hoewel elk jaar nieuwe windturbines in gebruik worden genomen. Met de 25e plaats behoort Zwitserland nog steeds tot de achterblijvers in Europese vergelijking. Tegelijkertijd laat de vergelijking de hoge uitbreidingsdynamiek in veel EU-staten zien. Windenergie is al een van de belangrijkste pijlers van de stroomvoorziening in Europa en moet in de toekomst nog sterker bijdragen aan de hernieuwbare energieproductie.
Hernieuwbare energie en elektrificatie: Zwitserland bij de pioniers Voor een succesvolle energietransitie wordt de energievoorziening overgeschakeld op hernieuwbare energie en worden fossiele brandstoffen steeds meer vervangen door efficiëntere, elektrische toepassingen. Het aandeel hernieuwbare energieproductie in het elektriciteitsverbruik en de mate van elektrificatie zijn hierbij belangrijke maatstaven. Bij beide parameters behoort Zwitserland in vergelijking met Europa tot de landen met de beste waarden.
Al 70,8 procent van het Zwitserse energieverbruik wordt gedekt door hernieuwbare bronnen. Daarmee behaalt Zwitserland de vijfde plaats in Europa. Koploper is Zweden, waar al meer dan 90 procent van de stroom die voor het elektriciteitsverbruik beschikbaar wordt gesteld, uit hernieuwbare bronnen afkomstig is.
Bij de elektrificatie staat Zwitserland met een aandeel van stroom in het eindenergieverbruik van 26,7 procent op de zevende plaats in vergelijking met Europa. De verschillen tussen de leidende landen zijn echter relatief klein en de waarden op een laag niveau. De statistiek laat zien dat er vooral bij de elektrificatie in heel Europa nog aanzienlijke inspanningen nodig zijn.
Goede ontwikkeling – maar nog steeds veel actie nodig De geanalyseerde parameters laten zien: de energietransitie vordert in Zwitserland in vergelijking met Europa. De traditionele waterkracht vormt een sterke basis, en vooral de uitbreiding van zonne- energie heeft de afgelopen jaren duidelijk aan dynamiek gewonnen. Bij de windenergie zouden het onlangs in werking getreden acceleratiebesluit en de volle projectpijplijn in de toekomst voor een hoger uitbreidtempo kunnen zorgen.
Tegelijkertijd is op alle niveaus nog steeds actie nodig om de energievoorziening volledig te decarboniseren. De voorwaarden daarvoor zijn goed: betrouwbare politieke kaderomstandigheden, versnelde goedkeuringsprocedures, een nauwe integratie in het Europese energiesysteem en gerichte maatregelen voor elektrificatie kunnen de noodzakelijke transformatie verder versnellen. Cruciaal is dat de politiek deze randvoorwaarden op de lange termijn waarborgt. Alleen zo kunnen de noodzakelijke investeringen worden losgemaakt en kunnen de vorderingen van de energietransitie duurzaam worden voortgezet.
Mediacontact
Léonore Hälg
Hoofd afdeling hernieuwbare energieën
+41 44 275 21 24
leonore.haelg@energiestiftung.ch