Oekraïne: Caritas waarschuwt voor toenemende nood in het vijfde oorlogsjaar / Veerkracht van de bevolking blijft groot

14.656 burgers raakten vorig jaar in Oekraïne gewond of werden gedood bij Russische aanvallen, 31 procent meer dan het jaar daarvoor. Er is geen einde aan de gevechten in zicht, integendeel: de massale bombardementen op woongebieden en energie-infrastructuur leiden tot een verergering van de nood. Ook in het vijfde oorlogsjaar is daarom te rekenen op een verscherping van de situatie.

'Het afzien van basisbehoeften bepaalt intussen het dagelijks leven van de mensen in Oekraïne', zegt Andrea Berardi, landendirecteur Oekraïne bij Caritas Zwitserland. 'Stroomuitval en ijzige temperaturen maken voor miljoenen mensen deel uit van de dagelijkse realiteit. Tegelijkertijd heeft de aanhoudende crisis de sociale samenhang versterkt en de bevolking vindt nieuwe wegen om zich aan de noodsituatie aan te passen.'

De Oekraïners organiseren zich binnen families, gemeenschappen of lokale overheden zelfstandig, bemachtigen generatoren, delen houtkachels of coördineren burenhulp. 'De veerkracht van de mensen is allang niet meer alleen individueel, maar gemeenschappelijk, pragmatisch en diepgeworteld in het dagelijks leven.'

Oorlog verdubbelt armoedepercentage

Volgens de Verenigde Naties zijn 10,8 miljoen mensen in Oekraïne afhankelijk van humanitaire hulp. De grootste zorgen zijn de kou, het ontbreken van stromend water, de daardoor ontoereikende hygiënemogelijkheden en de beperkte communicatie, aangezien telefoonnetwerken en internet voortdurend onderbroken zijn.

De oorlog verergert ook de armoede in Oekraïne. Volgens de Wereldbank heeft meer dan een derde van de bevolking minder dan omgerekend 150 franc per maand om van te leven. Bijna tweemaal zoveel mensen als voor de grootschalige invasie van Rusland worden hierdoor getroffen.

Balans tussen noodhulp en langetermijnperspectieven

Hoewel de oorlog niets aan brutaliteit heeft ingeboet, proberen veel mensen hun dagelijks leven zo goed mogelijk voort te zetten. 'De noodsituatie is de trieste normaliteit geworden', zegt Andrea Berardi. De huidige uitdaging voor humanitaire organisaties bestaat niet alleen uit het reageren op acute nood, maar ook het creëren van langetermijnperspectieven.

Caritas Zwitserland reageert op deze realiteit met een dubbele aanpak: naast noodhulp ondersteunt zij bijzonder kwetsbare bevolkingsgroepen bij het verwerven van zelfstandig inkomen. Met stimuleringsbijdragen kunnen kleine bedrijven hun activiteiten voortzetten, de productiviteit verhogen of nieuwe banen creëren.

Een ander speerpunt van Caritas Zwitserland in 2026 is de versterking van het lokale Caritas-netwerk. Vrijwilligers en maatschappelijk werkers zijn dagelijks in actie om nood te verlichten. 'Wanneer stroomuitval in kleine steden en gemeenten nabij het front de basisvoorzieningen afsnijdt, zijn het deze teams die oudere mensen en chronisch zieken bereiken', zegt Andrea Berardi. 'Zij brengen medicijnen, organiseren verwarmingsmogelijkheden en zorgen ervoor dat niemand vergeten wordt. In regio's waar de openbare infrastructuur steeds weer instort, is dit gemeenschapssteunnetwerk een onmisbare levensader geworden.'

Sinds 2022 heeft Caritas Zwitserland samen met haar lokale partnerorganisaties ongeveer 145.000 mensen in Oekraïne ondersteund.

Contact
Niels Jost, woordvoerder media Caritas Zwitserland
medien@caritas.ch
076 233 45 04

Redactionele toelichting: De beeldrechten liggen bij de respectieve uitgever.