Register voor goudhandel: positief signaal voor meer transparantie, maar er moet meer worden gedaan

De Zwitserse Edelmetaal Vereniging ASMP heeft een nieuw digitaal platform gelanceerd: 'Swiss Precious Metal Transparency Platform'. Voor het eerst worden in Zwitserland de namen gepubliceerd van bepaalde leveranciers of mijnen van waaruit Zwitserse raffinaderijen hun goud verkrijgen.

De inspanningen voor meer transparantie in de goudsector, waar het risico van invoer van conflictgoud zeer hoog is, zijn toe te juichen. Volgens onderzoek van SWISSAID is het risico zeer hoog dat ook goud, dat bijdraagt aan de financiering van gewapende conflicten (bijvoorbeeld in Sudan en Rusland) en ernstige mensenrechtenschendingen en milieuschade, naar Zwitserland wordt geïmporteerd. Dit risico wordt verder vergroot door de voortdurend stijgende goudprijzen en de daardoor veroorzaakte goudkoorts.

'Swissaid verwelkomt deze stap naar meer transparantie, maar het nieuwe platform schiet tekort', zegt Marc Ummel, SWISSAID-grondstoffenspecialist. Volgens de NGO zijn er verschillende tekortkomingen te betreuren:

- Er worden slechts leveranciersnamen uit 'hoogrisicolanden' en mijnen vermeld, bovendien is de definitie van 'hoogrisicolanden' te eng geformuleerd. Goud uit mijnen maakt slechts een klein deel uit van de goudimport. In 2025 bedroeg het aandeel van mijnengoud slechts 30 procent van de waarde van alle goud dat naar Zwitserland werd geïmporteerd. Voor meer dan 50 procent van de goudimport naar Zwitserland blijven de namen van de leveranciers dus onbekend.
- Informatie over niet-leden van de vereniging wordt niet weergegeven op het platform. Aangezien de grootste raffinaderij van Zwitserland, Valcambi, in 2023 uit de vereniging is gestapt, worden deze gegevens niet opgenomen.
- De namen van leveranciers uit de Verenigde Arabische Emiraten, een wereldwijde draaischijf voor goud van dubieuze herkomst, zijn eveneens niet opgenomen. De VAE waren in 2025 met exporten van meer dan 360 ton ter waarde van 32 miljard Zwitserse frank (jan-nov. 2025) een van de grootste goudrexporteurs naar Zwitserland.
- De gegevens zijn samengevoegd, dat wil zeggen dat ze niet aan de Zwitserse raffinaderijen kunnen worden toegewezen. Dit is tegenstrijdig, aangezien bijvoorbeeld de raffinaderijen MKS PAMP, Argor- Heraeus, Metalor en PX Précinox als leden van de LBMA vanaf dit jaar toch al de namen van leveranciers uit 'hoogrisicolanden' en industriële mijnen, die lid zijn van de World Gold Council, in hun LBMA-compliance rapport moeten openbaar maken. Veel informatie over zakelijke relaties in de goudhandel is bovendien al openbaar. De 33 leden van de World Gold Council moeten de namen van de raffinaderijen bekendmaken. Deze gegevens worden ook gepubliceerd in betaalde databases, EITI-rapporten of publicaties van specifieke leveranciers zoals centrale banken.

SWISSAID eist daarom:

- de publicatie van de namen van alle leveranciers, met name ook van leveranciers van secundair goud, dat ter verhulling als gerecycled goud wordt aangeduid. Veel toeleveringsketens voor secundair goud zijn zeer problematisch omdat het om conflictgoud kan gaan.
- De bekendmaking van de leveranciersnamen moet wettelijk verankerd worden om alle raffinaderijen te verplichten. Een unieke kans biedt zich dit jaar met de uitwerking van de verordening tot herziening van de edelmetaalcontroleverordening, die in juni 2025 door het parlement werd goedgekeurd.
- De raffinaderijen moeten hun verantwoordelijkheid nemen en de namen van hun leveranciers openbaar maken (niet in samengevoegde vorm).

De kwestie van transparantie met betrekking tot de herkomst van goud werd afgelopen december opnieuw in het parlement besproken, met de motie van Fabian Molina, SP-Nationalrat, en de resolutie van Jean Tschopp, SP-Nationalrat.

Contactpersonen:
Marc Ummel, Hoofd van de Grondstoffenafdeling SWISSAID,
Tel: +41 (0)79 694 49 21, m.ummel@swissaid.ch
Thaïs In der Smitten, Media verantwoordelijk SWISSAID,
Tel: +41 (0)77 408 27 65, media@swissaid.ch

Redactionele toelichting: De beeldrechten liggen bij de respectieve uitgever.