Supersnelle lasers. Micromachines die voor het blote oog onzichtbare componenten vervaardigen. Op microtechnologie gebaseerde sensoren die unieke fysieke fenomenen meten en analysesystemen continu van gegevens voorzien. Kunstmatige intelligentie die met immense hoeveelheden data overweg kan. Deze voorbeelden tonen aan: door de wetenschap ontwikkelde technologieën vormen de basis voor het concurrentievermogen van de Zwitserse luxegigant Richemont.
De groep verenigt enkele van de meest prestigieuze luxemerken ter wereld onder haar dak: Cartier, Van Cleef & Arpels, Jaeger-LeCoultre, IWC, Vacheron Constantin, Montblanc of ook Chloé. In het boekjaar 2024-2025 bereikte Richemont een omzet van 21,4 miljard euro met een operationele winstmarge van ongeveer 21%. Het bedrijf stelt wereldwijd bijna 39.000 mensen te werk, waarvan 9.000 in Zwitserland, waar het zijn hoofdkantoor en een groot deel van zijn productiefaciliteiten heeft.
Fundamenteel onderzoek als basis voor de industrie
"We structureren onze onderzoeks- en ontwikkelingsprojecten naar hun respectieve technologische rijpheid", legt Vahid Fakhfouri uit, hoofd van Onderzoek & Innovatie bij Richemont. "In de vroege fases van onderzoek - als het nog gaat om basisprincipes, materialen of technische concepten - werken we samen met de EPF Lausanne en de ETH Zürich. Naarmate de industriële realisatie nadert, worden de technische universiteiten steeds meer onze sleutelpartners."
De geografie van Zwitserland met zijn korte afstanden bevordert dit soort samenwerking. "In slechts enkele treinuren ben je in het hart van het academische ecosysteem", benadrukt Vahid Fakhfouri. "De laboratoria die voor ons beschikbaar zijn, behoren tot de krachtigste ter wereld, en we profiteren van unieke structuren en hooggespecialiseerde competenties. Voor een grote speler als Richemont is zo'n omgeving extreem waardevol." Bovendien is de opleiding van specialisten binnen het bedrijf en aan de universiteiten vergelijkbaar, wat wederzijds begrip vergemakkelijkt en voor een efficiënte samenwerking zorgt.
De samenwerkingen met het Zwitserse onderzoek bestrijken een breed veld, van moderne materialen via datawetenschap en robotica tot microtechnologie. "Een geïsoleerd datagebruik en -benutting is vandaag de dag niet meer realistisch", stelt Vahid Fakhfouri vast. "De technologische vooruitgang is snel en verplicht ons nauw samen te werken met de universiteiten en gespecialiseerde onderzoekscentra zoals het Swiss Data Science Center."
Van academisch prototype tot economisch succesmodel
Op de productielocaties van Richemont worden technologieën gebruikt die hiervan getuigen. "Meer dan tien jaar geleden begonnen we samen met onderzoekers van ETH/EPF aan femtoseconde-lasers te werken", vertelt Vahid Fakhfouri. Deze lasers kunnen extreem korte pulsen uitzenden - in de orde van grootte van een biljardste van een seconde. Dankzij deze minieme tijdsduur kunnen materialen met extreme precisie worden bewerkt. "Ze worden vandaag in onze productieprocessen gebruikt en zorgen voor ons concurrentievoordeel."
Het onderzoek heeft ook op andere wijze invloed op de productie van de Richemont-groep. "Enkele van onze hogesnelheid-micromachines - ze werken op microscopisch niveau en verminderen kosten, CO2-uitstoot en zelfs de ruimtebehoefte - werden aan Zwitserse universiteiten ontwikkeld", aldus Vahid Fakhfouri.
Een beslissend, maar kwetsbaar concurrentievoordeel
De dynamische samenwerking wijst ook op technologische prioriteiten die Richemont stelt. Daaruit volgt de classificatie van bepaalde onderzoeksgebieden als bepalend voor de komende decennia: duurzame materialen, microfabricage, kunstmatige intelligentie, sensoren en gedigitaliseerde traceerbaarheid. "AI zal zijn centrale betekenis behouden", is Vahid Fakhfouri zeker. "Maar men mag niet vergeten dat zonder sensoren er geen gegevens zijn. De microtechnologie blijft daarom fundamenteel." Ook de ontwikkelingen in de robotica illustreren hoe de groep naar de toekomst kijkt. "We willen de mens niet vervangen", zegt Vahid Fakhfouri. "Het gaat ons vooral om het minder inspannend maken van taken en het behoud van ambachtelijke activiteiten met hoge toegevoegde waarde."
Voor industriële bedrijven zoals Richemont is het volledige ondersteunende Zwitserse ecosysteem bij onderzoek en innovatie een belangrijke concurrentievoordeel. "De financieringsmogelijkheden van Innosuisse en aanbiedingen zoals de CoBooster vergemakkelijken de samenwerking en maken investeringen rendabeler", legt Vahid Fakhfouri uit. Hij observeert hoe fundamenteel onderzoek en toegepaste innovaties elkaar wederzijds beïnvloeden. "De door het Zwitserse Nationaal Fonds gefinancierde projecten zijn van cruciale betekenis. Zonder dit fundamentele werk zouden er simpelweg geen technologieën bestaan die vervolgens centraal in de industrie hun plaats vinden."
Voor de Zwitserse economie berust het concurrentievermogen van de industrie daarom meer dan ooit op de nabijheid tussen onderzoek en productie. Maar dit evenwicht is zeker kwetsbaar, waarschuwt de expert van Richemont: "Als de publieke financiering van onderzoeksprojecten zou worden verminderd, zou Zwitserland strategische competenties en voordelen kunnen verliezen."
Het Zwitserse ecosysteem als katalysator voor het concurrentievermogen - het voorbeeld van CoBooster
De samenwerking tussen Richemont en de universiteiten kent vele vormen: stages voor studenten, ondersteuning van scripties, onderzoeksopdrachten, continue bijscholing of toegang tot unieke onderzoeksfaciliteiten. "We gebruiken bijvoorbeeld hooggespecialiseerde beeldvormingstechniek bij de Empa of aan het Paul Scherrer Instituut (PSI)", meldt Vahid Fakhfouri, verantwoordelijk voor Onderzoek & Innovatie bij het bedrijf. "Zonder deze academische middelen zouden bepaalde vorderingen helemaal niet mogelijk zijn."
In dit ecosysteem, dat actoren uit de economie en wetenschap samenbrengt, functioneren enkele initiatieven als een katalysator, zoals bijvoorbeeld het CoBooster-platform. "Het landelijke, onafhankelijke platform voor gezamenlijke innovatie draagt ertoe bij ideeën, behoeften van de economie, patenten en concrete problemen om te zetten in haalbaarheidsstudies, en brengt daarbij bedrijven, start-ups, universiteiten en onderzoeksinstituten samen", legt de directeur van CoBooster, Joëlle Tosetti, uit.
Wie op CoBooster geregistreerd is, kan zijn of haar onderwerpen op het beveiligde platform publiceren - desgewenst ook anoniem, om vertrouwelijkheidseisen te vervullen. Andere gebruikers van het platform kunnen hun competenties aanbieden, zodat snel multidisciplinaire teams ontstaan die kosten en risico's delen. Voor Richemont heeft dat merkbare voordelen. "Dankzij CoBooster kunnen we gezamenlijke projecten uitproberen zonder hoge kosten", bevestigt Vahid Fakhfouri.
Momenteel verbindt het platform meer dan 750 actoren op nationaal niveau - grote concerns, start-upbedrijven, vakinstituten, beroepsverenigingen en universiteiten. Tot nu toe zijn er 52 teams zo gevormd. Uit meer dan 75% van de haalbaarheidsstudies komen ambitieuzere projecten voort, die grotendeels door Innosuisse worden gefinancierd.
De tekst van dit persbericht, een downloadafbeelding en verdere informatie staan op de website van het Zwitserse Nationaal Fonds.