De Zwitserse ziekenhuizen hebben hun huiswerk gedaan: 95 procent is vandaag aangesloten op het elektronische patiëntendossier EPD. Hiervoor hebben ze de afgelopen jaren aanzienlijke financiële, technische en personele middelen ingezet.
De nu gepubliceerde kostenstudie van het federale bureau voor volksgezondheid BAG toont echter ook aan: het nut in het dagelijks gebruik blijft tot nu toe beperkt. Slechts een vijfde van de ziekenhuizen gebruikt het EPD actief. Tegelijkertijd openen en gebruiken nog te weinig burgers een EPD. Het fundamentele probleem: terwijl ziekenhuizen verplicht zijn om aan te sluiten, geldt deze verplichting niet voor ambulante zorgverleners. Hierdoor blijven veel behandelingsrelevante informatie buiten het EPD en wordt het nut ervan in het dagelijks gebruik noodgedwongen beperkt.
Een diep geïntegreerde inbedding in de systemen van ziekenhuizen is echter alleen zinvol als relevante en actuele informatie beschikbaar is over de gehele behandelketen. Zolang dit niet het geval is en het EPD door burgers slechts weinig wordt gebruikt, kan het geen merkbare meerwaarde bieden in het dagelijks gebruik.
Hoge inspanning - nu is er effect nodig
De aansluiting op het EPD veroorzaakte volgens de studie mediaankosten van CHF 1.177 per bed bij een portaaloplossing en van CHF 2.318 per bed bij een diepte-integratie. Voor een centrumziekenhuis van de omvang van de LUKS-groep met ongeveer 840 bedden komt dit neer op eenmalige kosten van ongeveer CHF 1,0 miljoen respectievelijk CHF 1,95 miljoen. Voor een regionaal ziekenhuis met ongeveer 170 bedden zijn de kosten ongeveer CHF 0,2 miljoen respectievelijk CHF 0,4 miljoen. Daarbovenop komen bij een portaaloplossing jaarlijkse exploitatiekosten: bij grote ziekenhuizen liggen deze mediaan op CHF 505 per bed; bij 840 bedden komt dit neer op ongeveer CHF 0,42 miljoen per jaar, bij 170 bedden zo'n CHF 86.000.
"De ziekenhuizen hebben hun deel gedaan en geïnvesteerd in de digitale infrastructuur. Nu moeten deze investeringen ook effect hebben in het dagelijks gebruik", zegt Anne- Geneviève Bütikofer, directeur van H+ Ihre Spitäler. "We hebben toepassingen nodig die snel en veilig behandelingsrelevante informatie beschikbaar maken, dubbel werk vermijden en het personeel daadwerkelijk ontlasten."
Nationale standaarden en concrete toepassingen nu stimuleren
Ook het nieuwe elektronische gezondheidsdossier alleen creëert nog geen meerwaarde voor de zorg. Doorslaggevend is dat nu nationale standaarden stapsgewijs en gecoördineerd over de hele zorgketen worden ingevoerd. Centraal staan concrete toepassingsgevallen zoals de E-medicatie en het E-recept. Ze moeten direct in de systemen van de zorgverleners worden geïntegreerd, de informatie-uitwisseling vereenvoudigen en in het dagelijkse behandelproces functioneren.
Verdere investeringen moeten daarom niet zomaar vloeien in structuren waarvan de vervanging al in zicht is. De beschikbare middelen moeten gericht worden ingezet in interoperabele toepassingen en standaarden die kwaliteit, patiëntveiligheid en efficiëntie verbeteren. Voor de uitwisseling tussen zorgverleners zijn praktische oplossingen nodig buiten het EPD of E-GD.
Alleen als dergelijke toepassingen al voor de start van het E-GD breed en bindend zijn geïmplementeerd, hebben burgers daar ook daadwerkelijk toegang tot relevante en actuele gezondheidsinformatie. Het vereist nationale standaarden, een duidelijke financiering en de bindende inbedding van alle zorgverleners.