125 jaar na de oprichting maakt Caritas Zwitserland de balans op van de wereldwijde ontwikkeling van de armoede. 'De vooruitgang van de afgelopen decennia is indrukwekkend, maar kan snel weer verloren gaan', waarschuwt Esther Reinhard, interim-directeur van Caritas Zwitserland. Terwijl de klimaatcrisis, oorlogen en ongelijkheden toenemen, verminderen rijke landen zoals Zwitserland hun bijdragen voor internationale samenwerking drastisch. Esther Reinhard: 'De vermindering van armoede is bijna tot stilstand gekomen.' Momenteel worden wereldwijd ongeveer 1,1 miljard mensen getroffen.
Ook in Zwitserland is armoede een chronisch probleem geworden. Federale, kantonale en gemeentelijke overheden hebben geen gemeenschappelijke strategie om het probleem effectief aan te pakken. Het aantal mensen dat onder of net boven het bestaansminimum leeft, blijft hoog op 1,45 miljoen mensen. Dat is één op de zes personen - gemiddeld zitten in elke klas vier kinderen waarvan de ouders zich nauwelijks het noodzakelijke kunnen veroorloven.
Ondanks deze hoge aantallen staan sociale voorzieningen en grondrechten onder druk: gezinnen die op het bestaansminimum leven, worden aan enorme belastingen blootgesteld, maar worden door de staat alleen gelaten. Mensen zonder Zwitsers paspoort riskeren hun verblijfsrecht als ze sociale bijstand ontvangen en vluchtelingen wordt de sociale bijstand verminderd. 'De huidige ontwikkelingen baren me zorgen', zegt Esther Reinhard. 'Juist nu moeten we voorkomen dat er weer meer mensen in een precaire levenssituatie terechtkomen. Er is in de politiek meer moed nodig in de strijd tegen armoede.'
Tentoonstelling: Verschillende dimensies van armoede ervaren
Met de tentoonstelling 'Ongelijk verdeeld - wat armoede met ons te maken heeft' wil Caritas Zwitserland het publiek en vooral leerlingen bewust maken van het onderwerp. Van 9 tot 30 september laat de tentoonstelling op het hoofdkantoor in Luzern zien wat armoede in Zwitserland en wereldwijd betekent, hoe het ontstaat en wat eraan gedaan kan worden. Interactieve elementen maken een perspectiefwisseling mogelijk en maken verschillende dimensies van armoede ervaarbaar.
'Armoede is meer dan te weinig geld hebben', zegt Monika Maire-Hefti, voorzitter van Caritas Zwitserland. 'Armoede beïnvloedt waar iemand kan wonen, welke opleidingskansen er zijn, hoe gezond iemand leeft en of maatschappelijke deelname mogelijk is. Met de tentoonstelling laten we zien dat armoede ons allemaal aangaat.'
125 jaar: Van helpen naar veranderen
Toen op 23 september 1901 de Zwitserse Caritas-associatie werd opgericht, stond georganiseerde katholieke 'naastenliefde' centraal. Sindsdien is het begrip van Caritas over armoede en armoedebestrijding fundamenteel veranderd: van aanvankelijk confessioneel geïnspireerde hulp voor mensen in nood, heeft het zich ontwikkeld tot een samenwerking met de getroffen mensen - op gelijkwaardige basis en met lokale verantwoordelijkheid in de projectlanden.
Vandaag de dag ondersteunt Caritas Zwitserland jaarlijks ongeveer 500.000 mensen wereldwijd. Het gaat niet alleen om het verlichten van acute nood, maar ook om het bereiken van een duurzame impact. Daarom zet Caritas zich ook in voor structurele veranderingen in de sociale en politieke randvoorwaarden door haar expertise actief in het publieke debat te brengen.
'125 jaar Caritas Zwitserland tonen aan: armoede kan effectief bestreden worden', zegt Monika Maire-Hefti. 'Waar politiek, economie, samenleving en betrokkenen samen handelen, zijn veranderingen mogelijk. Deze ambitie moeten we ook in de toekomst met nadruk nastreven.'
Opmerking voor de redacties
Ter gelegenheid van het 125-jarig jubileum organiseert Caritas Zwitserland verschillende evenementen op haar hoofdkantoor in Luzern, waar mediavertegenwoordigers van harte welkom zijn:
16 september, 18:00 uur: Forum 'Globale Solidariteit in Gesprek' over de rol van Zwitserland en NGO's in internationale samenwerking.
23 september, 16:00 uur: Officiële oprichtingsdag met verjaardagsfeest.
28 september, 17:30 uur: Forum 'Werkende Armen - Ondanks werk te weinig geld om van te leven' over de oorzaken en gevolgen van werkarmoede in Zwitserland.
We verstrekken graag historisch materiaal en beeldmateriaal en organiseren interviews. Meer informatie op: www.caritas.ch/jubiläum.
Cijfers en feiten over armoede en Caritas Zwitserland
In Zwitserland leven 743.000 mensen onder het bestaansminimum, nog eens zoveel net daarboven. In totaal zijn dat 1,45 miljoen mensen, waaronder 315.000 kinderen. Armoede treft vooral alleenstaande ouders, mensen zonder postsecundair onderwijs, grote gezinnen, buitenlanders en werklozen.
Wereldwijd leven volgens de VN 1,1 miljard mensen in armoede. Dat is 18 procent van de bevolking in de 109 onderzochte landen. Meer dan de helft daarvan zijn kinderen. Een groot deel van de getroffen mensen leeft in extreme armoede, namelijk ongeveer 830 miljoen mensen. Dat betekent dat ze per dag met minder dan 3 US-dollar moeten rondkomen.
Caritas Zwitserland is een liefdadigheidsvereniging gevestigd in Luzern. Het doel is om armoede in Zwitserland en wereldwijd te overwinnen. In eigen land ondersteunt Caritas Zwitserland samen met de 16 onafhankelijke regionale Caritas-organisaties mensen in precaire levensomstandigheden. Samen bieden ze meer dan 350 diensten aan, zoals schuldhulpverlening, Caritas-markten, de KulturLegi of cursussen voor digitale vaardigheden. Ook in het buitenland werkt Caritas Zwitserland samen met lokale partners, hetzij uit het internationale Caritas-netwerk of met andere organisaties. Momenteel is Caritas Zwitserland actief in ongeveer 20 landen en voert projecten uit op het gebied van armoede, migratie, rampenbestrijding en klimaat. Caritas Zwitserland telt ongeveer 1500 medewerkers in binnen- en buitenland.
Perscontact:
Niels Jost, woordvoerder
van de media Caritas Schweiz
medien@caritas.ch
076
233 45 04